Google Gemini może w określonych sytuacjach naruszać prawa wydawców prasowych, gdy pobiera artykuły z internetu i wykorzystuje je do generowania odpowiedzi użytkownikom. Taką interpretację przedstawił 3 listopada 2026 roku Maciej Szpunar, pierwszy rzecznik generalny Trybunału Sprawiedliwości UE, w sprawie C-250/25 dotyczącej sporu węgierskiego wydawcy Like Company z Google. Kluczowe znaczenie mają sposób dostępu do publikacji oraz to, czy odpowiedź AI odtwarza ich chronioną treść w rozpoznawalnej formie. Opinia nie jest wiążącym wyrokiem, a Trybunał nie rozstrzygnął jeszcze sprawy.
Co dokładnie się wydarzyło?
3 listopada 2026 roku Maciej Szpunar przedstawił opinię prawną dotyczącą wykorzystania publikacji prasowych przez chatboty oparte na dużych modelach językowych.
Sprawa dotyczy Google Gemini, który może pobierać informacje z internetu i na ich podstawie przygotowywać odpowiedzi na pytania użytkowników.
Rzecznik generalny wskazał, że takie działanie może w określonych okolicznościach naruszać prawa przysługujące wydawcom.
Nie oznacza to jednak, że korzystanie przez AI z informacji opublikowanych w internecie jest automatycznie nielegalne.
Najważniejsze ustalenia opinii są następujące:
- Pobieranie artykułów z pominięciem skutecznych zabezpieczeń technicznych może prowadzić do naruszenia praw wydawców.
- Odpowiedzi AI odtwarzające chronioną formę publikacji w rozpoznawalny sposób mogą naruszać prawa, zwłaszcza gdy zastępują użytkownikowi dostęp do oryginału.
- Same fakty opisane w artykule nie podlegają ochronie autorskiej.
- Wykorzystywanie chronionych materiałów do trenowania modeli AI może korzystać z unijnego wyjątku dotyczącego eksploracji tekstów i danych, ale pod określonymi warunkami.
- W konkretnej sprawie nie wykazano, że artykuły węgierskiego wydawcy wykorzystano do trenowania Gemini.
To opinia rzecznika generalnego, a nie wyrok TSUE. Na jej podstawie nie można jeszcze stwierdzić, że Google naruszył prawo ani że wydawcom automatycznie należy się wynagrodzenie za każdą odpowiedź Gemini.
Skąd wziął się spór Google z wydawcą Like Company?
Sprawę zainicjowała węgierska firma Like Company, prowadząca portale internetowe publikujące materiały informacyjne.
Jednym z nich jest serwis balatonkornyeke.hu, poświęcony między innymi wydarzeniom i informacjom z regionu jeziora Balaton.
Wydawca zarabia na reklamach wyświetlanych użytkownikom odwiedzającym jego strony.
Like Company zarzuciła Google, że Gemini wykorzystywał jej publikacje bez odpowiedniego zezwolenia, między innymi do generowania streszczeń artykułów w odpowiedziach użytkownikom.
W ocenie wydawcy takie działanie mogło naruszać przysługujące mu prawa do publikacji prasowych.
Spór trafił do sądu węgierskiego, który zwrócił się do TSUE z pytaniami dotyczącymi interpretacji unijnego prawa.
Dotyczyły one zarówno wykorzystywania artykułów podczas trenowania modeli, jak i pobierania oraz ponownego wykorzystywania treści w odpowiedziach chatbota.
To ważne rozróżnienie, ponieważ obydwa procesy działają inaczej i mogą podlegać odmiennej ocenie prawnej.
Kiedy odpowiedzi Gemini mogą naruszać prawa autorskie?
Według Macieja Szpunara potencjalne naruszenie może wystąpić przede wszystkim w dwóch sytuacjach.
1. Gdy chatbot obchodzi zabezpieczenia dostępu do publikacji
Pierwszy przypadek dotyczy pozyskiwania materiałów z naruszeniem ograniczeń technicznych stosowanych przez wydawcę.
Mogą to być na przykład skuteczne zabezpieczenia płatnych treści lub rozwiązania ograniczające automatyczne pobieranie zawartości strony.
Jeżeli system AI uzyskuje dostęp do publikacji przez bezprawne obejście takich zabezpieczeń, może to mieć znaczenie dla oceny naruszenia praw wydawcy.
Nie oznacza to jednak, że każdy dostęp robota AI do publicznej witryny jest naruszeniem.
Ocena zależy od rzeczywistych okoliczności, charakteru zabezpieczeń i podstawy prawnej wykorzystania materiału.
2. Gdy odpowiedź AI odtwarza rozpoznawalną treść artykułu
Drugi przypadek dotyczy sposobu prezentowania informacji użytkownikowi.
Rzecznik generalny zwrócił uwagę, że ochrona prawna obejmuje określoną formę wyrażenia informacji, a nie same fakty.
Przykładowo informacja o wynikach finansowych spółki lub dacie ogłoszenia nowego produktu jest faktem.
Sposób skonstruowania autorskiego artykułu, jego charakterystyczne sformułowania i określona forma przedstawienia informacji mogą natomiast podlegać ochronie.
Ważne jest również to, że naruszenie nie musi polegać wyłącznie na dosłownym skopiowaniu całego artykułu.
Według proponowanej interpretacji znaczenie może mieć również parafraza, jeżeli mimo zmiany słów chroniona forma publikacji nadal pozostaje rozpoznawalna.
Szczególnie istotna jest sytuacja, w której odpowiedź AI odtwarza materiał w takim zakresie, że użytkownik nie musi już zapoznawać się z oryginalną publikacją.
Samo przedstawienie tych samych faktów innymi słowami nie wystarcza jednak do stwierdzenia naruszenia praw autorskich.
Czy Google rzeczywiście naruszył prawa węgierskiego wydawcy?
To jeden z najważniejszych szczegółów opinii, którego nie należy pomijać.
Maciej Szpunar nie stwierdził, że w przedstawionym przypadku doszło do udowodnionego naruszenia.
Przeanalizował przykład odpowiedzi Gemini, którą przedstawiła Like Company.
Dotyczyła ona publikacji o pomyśle sprowadzenia delfinów do jeziora Balaton.
Rzecznik zauważył, że choć odpowiedź chatbota przedstawiała podobne fakty, używała zasadniczo odmiennych sformułowań.
W jego wstępnej ocenie nie było wystarczających podstaw, aby uznać, że chroniona forma publikacji została odtworzona w rozpoznawalny sposób.
Zwrócił również uwagę, że wydawca nie zastosował skutecznych zabezpieczeń technicznych ograniczających dostęp do materiałów, a Google wykorzystywało środki mające zmniejszać ryzyko niedozwolonego powielania treści.
Ostateczna ocena tych okoliczności będzie należała do właściwego sądu.
Oznacza to, że opinia jest istotna przede wszystkim dlatego, że proponuje kryteria prawnej oceny działania chatbotów, a nie dlatego, że przesądza o odpowiedzialności Google w konkretnej sprawie.
Trenowanie modeli AI a pobieranie artykułów w czasie rzeczywistym. Na czym polega różnica?
W dyskusji o prawach autorskich i generatywnej sztucznej inteligencji często łączy się dwa odmienne procesy.
Pierwszym jest trenowanie modelu na dużych zbiorach danych.
Drugim jest pobieranie treści z internetu podczas generowania odpowiedzi użytkownikowi.
Rozróżnienie to ma kluczowe znaczenie dla opinii Szpunara.
Trenowanie modelu AI
Podczas treningu system analizuje bardzo duże zbiory danych w celu rozwijania swoich możliwości.
Model uczy się zależności językowych i innych wzorców, które następnie wykorzystuje podczas generowania odpowiedzi.
W opinii rzecznik generalny wskazał, że wykorzystywanie chronionych materiałów do takiego celu może co do zasady korzystać z wyjątku dotyczącego eksploracji tekstów i danych, określanego jako text and data mining (TDM).
Nie jest to jednak bezwarunkowa zgoda na pobieranie dowolnych treści.
Zastosowanie wyjątku zależy od spełnienia wymogów unijnego prawa, w tym legalnego dostępu do materiałów i zasad dotyczących zastrzegania praw przez uprawnione podmioty.
Co szczególnie istotne, rzecznik zaproponował uznanie pytań o trening Gemini za niedopuszczalne w tej sprawie, ponieważ nie przedstawiono dowodów, że artykuły Like Company rzeczywiście służyły do trenowania modelu.
Pobieranie treści podczas generowania odpowiedzi
Inaczej wygląda proces określany jako Retrieval-Augmented Generation (RAG).
System wykorzystujący RAG może wyszukać aktualne informacje, pobrać treść strony internetowej, a następnie przekazać ją modelowi jako kontekst do przygotowania odpowiedzi.
Takie działanie nie jest tożsame z ponownym treningiem modelu.
Pobrane informacje służą do przygotowania konkretnej odpowiedzi, a nie do trwałej aktualizacji jego parametrów.
To właśnie ten proces znalazł się w centrum opinii TSUE.
Najważniejsza różnica
| Trenowanie modelu | Generowanie odpowiedzi z RAG |
| Wykorzystanie danych podczas uczenia | Pobranie informacji na potrzeby odpowiedzi |
| Rozwój parametrów modelu | Wykorzystanie aktualnego kontekstu |
| Możliwy wyjątek TDM, zależny od warunków | Odrębna ocena powielania i udostępniania treści |
| Nie udowodniono treningu Gemini na artykułach wydawcy | To główny przedmiot analizy w sprawie |
Czy AI Search będzie musiał płacić wydawcom za wykorzystywanie artykułów?
Opinia nie ustanawia automatycznego obowiązku płacenia za każde wykorzystanie informacji pochodzących z internetu.
Nie wskazuje również konkretnego modelu rozliczeń ani wysokości ewentualnych wynagrodzeń.
Jeżeli jednak TSUE przyjmie interpretację zaproponowaną przez rzecznika generalnego, może to mieć istotne znaczenie dla dostawców usług AI wykorzystujących materiały prasowe.
W określonych sytuacjach dostawca może potrzebować odpowiedniego zezwolenia na wykorzystanie treści.
Może to wzmacniać znaczenie umów licencyjnych zawieranych pomiędzy firmami technologicznymi a wydawcami.
Nie należy jednak zakładać, że każde pojawienie się informacji, cytowania lub odnośnika w odpowiedzi AI będzie wymagało wynagrodzenia.
Kluczowe pozostaną sposób pozyskania materiału, zakres jego wykorzystania i rozpoznawalność chronionej formy publikacji.
Co opinia TSUE oznacza dla Google AI Overviews i AI Mode?
Chociaż postępowanie dotyczy Gemini, jego znaczenie może wykraczać poza jeden produkt Google.
Mechanizmy pobierania aktualnych informacji z internetu są wykorzystywane również przez inne systemy AI Search.
Google rozwija AI Overviews i AI Mode, a podobne podejście do korzystania ze źródeł internetowych występuje w innych narzędziach opartych na modelach językowych.
Nie oznacza to, że wszystkie te usługi automatycznie podlegają identycznej ocenie prawnej.
Znaczenie mają ich architektura, sposób pobierania źródeł, rodzaj generowanych odpowiedzi oraz rzeczywisty zakres wykorzystywania chronionych treści.
Opinia Szpunara sygnalizuje jednak potencjalnie ważną zmianę w sposobie oceny usług, które odpowiadają użytkownikowi na podstawie treści publikowanych przez innych twórców.
Widoczność w AI a prawa wydawców
W tradycyjnej wyszukiwarce użytkownik otrzymuje listę wyników i może przejść na stronę źródłową.
W AI Search coraz częściej dostaje gotową odpowiedź, przygotowaną na podstawie różnych materiałów.
Dla wydawcy rodzi to problem ekonomiczny.
Treść może zostać wykorzystana do wygenerowania odpowiedzi, podczas gdy użytkownik nie odwiedzi oryginalnej strony.
Takie zjawisko może ograniczać możliwości zarabiania na reklamach i subskrypcjach.
Nie jest jednak samo w sobie dowodem naruszenia praw autorskich. Rzecznik wskazuje, że ocena prawna powinna dotyczyć konkretnych działań i sposobu wykorzystania chronionej publikacji.
Czy wydawcy będą musieli wybierać między SEO a ochroną swoich treści?
To jedno z najważniejszych pytań wynikających z tej sprawy.
Wydawcy internetowi potrzebują widoczności w wyszukiwarkach, ponieważ dzięki niej docierają do czytelników.
Jednocześnie mogą chcieć ograniczać pobieranie artykułów na potrzeby generowania odpowiedzi AI.
Problem pojawia się wówczas, gdy właściciel strony obawia się, że blokowanie określonych systemów może negatywnie wpłynąć na jego obecność w usługach Google.
European Publishers Council, organizacja reprezentująca europejskich wydawców, zwróciła uwagę na konieczność rozróżnienia indeksowania stron internetowych od wykorzystywania ich treści w generatywnych odpowiedziach.
Zdaniem organizacji wydawcy nie powinni być zmuszani do wyboru między obecnością w wyszukiwarce a ochroną praw do własnych materiałów.
Z kolei Google podkreśla znaczenie unijnych wyjątków dotyczących eksploracji tekstów i danych dla rozwoju sztucznej inteligencji.
Firma wskazuje również, że Gemini generuje własne odpowiedzi na podstawie wyuczonych wzorców językowych i że wydawcy dysponują narzędziami kontrolowania wykorzystania treści.
Spór pokazuje więc szersze napięcie między interesami twórców i wydawców a rozwojem usług AI.
Co właściciele stron powinni zrobić po opinii TSUE?
Na obecnym etapie nie ma podstaw do zalecania wszystkim wydawcom blokowania robotów AI lub wprowadzania natychmiastowych zmian technicznych.
Warto jednak przygotować się do dalszego rozwoju regulacji i orzecznictwa.
1. Sprawdzić zasady dostępu robotów do strony
Należy przeanalizować, jakie roboty mają dostęp do publikowanych materiałów oraz jakie ograniczenia są stosowane.
Warto przy tym rozróżniać boty wykorzystywane do indeksowania, pobierania danych na potrzeby treningu oraz pozyskiwania informacji do bieżących odpowiedzi.
2. Zweryfikować sposób zastrzegania praw
W przypadku treści o szczególnej wartości gospodarczej warto skonsultować sposób dokumentowania zastrzeżeń dotyczących ich automatycznego wykorzystania.
Należy pamiętać, że sama konfiguracja robots.txt nie rozstrzyga automatycznie wszystkich kwestii prawnych.
3. Monitorować wykorzystanie treści w AI Search
Wydawcy mogą analizować, jak ich materiały pojawiają się w odpowiedziach systemów AI i czy wykorzystanie ogranicza się do faktów, krótkich odniesień czy odtwarzania charakterystycznej treści artykułów.
Ważne jest dokumentowanie konkretnych przykładów wraz z datą, pytaniem zadanym systemowi i wygenerowaną odpowiedzią.
4. Oddzielić widoczność od licencjonowania
Pojawianie się marki jako źródła informacji w odpowiedziach AI może mieć wartość wizerunkową i biznesową.
Nie jest jednak tym samym co udzielenie zgody na dowolne ponowne wykorzystywanie autorskich materiałów.
Strategia widoczności w AI i zasady ochrony treści powinny być analizowane łącznie, ale jako odrębne zagadnienia.
Co dalej? TSUE musi jeszcze wydać wyrok
Opinia Macieja Szpunara nie wiąże sędziów Trybunału Sprawiedliwości UE.
TSUE wyda w przyszłości orzeczenie dotyczące interpretacji właściwych przepisów prawa unijnego.
Następnie sąd węgierski będzie mógł wykorzystać tę interpretację do rozstrzygnięcia sporu pomiędzy Like Company a Google.
Na 4 listopada 2026 roku nie ogłoszono jeszcze wyroku w sprawie C-250/25.
W kolejnych miesiącach kluczowe będzie ustalenie, czy Trybunał przyjmie proponowane kryteria oceny wykorzystania publikacji przez chatboty.
Opinia Szpunara pokazuje, że rozwój AI Search stawia przed prawem autorskim nowe pytania. Granica między korzystaniem z informacji a ponownym wykorzystywaniem chronionej publikacji może zależeć nie tylko od tego, jakie fakty przedstawia chatbot, ale także od sposobu pozyskania materiału i formy wygenerowanej odpowiedzi.
Dla wydawców internetowych, twórców treści i dostawców narzędzi AI będzie to jedna z najważniejszych spraw do obserwowania w europejskim orzecznictwie dotyczącym generatywnej sztucznej inteligencji.
Źródła
- TSUE, 3.11.2026 – Opinia w sprawie C-250/25 Like Company. Oficjalne omówienie sprawy.
- TSUE – komunikat prasowy nr 155/26. Podsumowanie proponowanej interpretacji.
- InfoCuria – pełna opinia rzecznika generalnego, C-250/25. Treść opinii i szczegóły rozumowania prawnego.
- Reuters, 3.11.2026 – Setback for Google as EU court adviser warns AI chatbot may breach copyright rules. Relacja, komentarz Google i stanowisko European Publishers Council.
